تکبر و برتری‌جویی از نخستین گناهانی بود که زمینه رانده شدن ابلیس از بارگاه الهی را فراهم کرد و در روایت دینی، هبوط انسان نیز با مفهوم دور شدن از جایگاه نخستین و ورود به عالم خاک پیوند خورده است. از این منظر، فخرفروشی و تفاخر تنها یک رفتار ظاهری و اجتماعی نیست، بلکه می‌تواند آثار عمیقی بر روح و سلوک معنوی انسان بر جای بگذارد.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، انسان‌های متکبر و فخرفروش از شبیه‌ترین افراد به ابلیس هستند و همنشینی با چنین افرادی می‌تواند به تدریج بر روح و رفتار انسان اثر گذاشته و زمینه دوری از قرب الهی و تنزل معنوی را فراهم کند.
بنابر روایت حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدهادی فلاح با بیان اینکه تکبر و برتری‌جویی از رذایل اخلاقی مورد تأکید آموزه‌های دینی است، اظهار کرد: نخستین گناهی که زمینه رانده شدن ابلیس از بارگاه الهی را فراهم کرد، تکبر و برتری‌جویی بود. این ویژگی اخلاقی تنها به شخص متکبر محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند در محیط اجتماعی و میان افراد نیز گسترش پیدا کند.
وی افزود: شبیه‌ترین افراد به ابلیس، انسان‌هایی هستند که گرفتار تکبر و فخرفروشی‌اند و اگر بخواهیم از گروه‌های نزدیک به «عمله و اکره شیطان» سخن بگوییم، باید به افرادی اشاره کنیم که تفاخر در رفتار و سبک زندگی آنان نمود پیدا کرده است.
این استاد حوزه ادامه داد: فردی که در محیط چنین اشخاصی قرار می‌گیرد و با آنان همنشین می‌شود، در معرض تأثیرپذیری قرار دارد و ممکن است به تدریج به همان ویژگی‌ها و رفتارها نزدیک شود. هر اندازه انسان به صفات و ویژگی‌های شیطانی نزدیک شود، به همان میزان نیز از جایگاه معنوی خود فاصله گرفته و گرفتار هبوط و تنزل معنوی خواهد شد.
فلاح با تأکید بر ضرورت مراقبت در برابر تأثیرات اخلاقی محیط و همنشینان، خاطرنشان کرد: همان‌گونه که انسان در زمان شیوع بیماری‌های واگیردار برای محافظت از خود از ماسک و ابزارهای پیشگیرانه استفاده می‌کند، در برابر آسیب‌های اخلاقی و معنوی نیز باید سازوکار مراقبتی داشته باشد.
وی با تشبیه فخرفروشی به یک آسیب مسری گفت: همنشینی با اهل تفاخر می‌تواند آثار خود را به تدریج بر روح انسان بر جای بگذارد. از این رو، مراقبت، محافظت و پیشگیری در برابر این آسیب اخلاقی ضروری است و انسان باید برای حفظ سلامت معنوی خود، سپری در برابر چنین رفتارهایی ایجاد کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین فلاح همچنین بر ضرورت تمرین عملی برای ترک فخرفروشی تأکید کرد و گفت: ترک یک رذیله اخلاقی تنها با شناخت و تکرار علمی حاصل نمی‌شود، بلکه باید در رفتار روزمره نیز تمرین شود. انسان باید ترک فخرفروشی را به صورت مستمر در زندگی خود دنبال کند تا این رفتار به تدریج به یک عادت اخلاقی تبدیل شود.
وی تصریح کرد: اگر انسان در عمل، تواضع و پرهیز از تفاخر را تمرین کند، به مرور زمان فخرفروشی برای او جذابیت خود را از دست خواهد داد و دوری از این رفتار به بخشی از سلوک روزمره او تبدیل می‌شود.
این استاد حوزه در پایان با اشاره به ضرورت ارزیابی رفتار انسان در میدان عمل، گفت: همان‌گونه که گفته‌اند «خوش بود گر محک تجربه آید به میان»، معیار واقعی اصلاح اخلاق، عملکرد انسان در موقعیت‌های مختلف زندگی است. اگر ترک تفاخر و تمرین تواضع برای انسان به یک رفتار مستمر تبدیل شود، آثار آن در روابط اجتماعی و مسیر معنوی او نیز آشکار خواهد شد.
برای دانلود فایل صوتی اینجا را کلیک کنید.
کد مطلب 2285252
-
فخرفروشی؛ آفتی مسری که انسان را از مسیر معنوی دور می‌کند
-
تکلیف غیبت‌هایی که نمی‌توانیم حلالیت بگیریم چیست؟
-
چگونه می‌توان حیا را در زندگی فردی نهادینه کرد؟۴ راهکار برای تقویت و نهادینه‌سازی فضیلت «حیا»
-
دو نعمتی که تا وقتی داریم، قدرشان را نمی‌دانیم؛ پیامبر(ص) درباره «امنیت» و «تندرستی» چه فرمود؟
-
این مجموعه شعر، گذشته را به امروز آورده و نشان داده بعضی پیوندها با زمان کم‌رنگ نمی‌شوند