سنندج- غار کرفتو در آستانه میزبانی از جشن «مهرگان» قرار گرفته است؛ رویدادی فرهنگی که با هدف بازخوانی یکی از آیین‌های کهن ایرانی و معرفی ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری دیواندره برگزار می‌شود.
خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: در دل کوه‌های دیواندره، جایی که سنگ و تاریخ قرن‌هاست در کنار یکدیگر ایستاده‌اند، غار کرفتو قرار دارد؛ بنایی شگفت‌انگیز که دست انسان در دل صخره‌هایش خانه، دالان و اتاق ساخته و ردپای دوره‌های مختلف تاریخی را در خود حفظ کرده است.
حالا قرار است این میراث کهن، میزبان آیینی باشد که خود بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی ایرانیان است؛ «مهرگان» جشنی که در گذر زمان اگرچه کم‌رنگ‌تر شده، اما همچنان در روایت‌های تاریخی و فرهنگی ایران جایگاهی ویژه دارد.
انتخاب غار کرفتو برای برگزاری جشن مهرگان، تنها انتخاب یک مکان برای اجرای یک برنامه فرهنگی نیست؛ قرار است در این رویداد، یک آیین کهن در کنار یکی از مهم‌ترین محوطه‌های تاریخی کردستان قرار گیرد تا از یک سو توجه‌ها به ضرورت احیای جشن مهرگان جلب شود و از سوی دیگر ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و گردشگری غار کرفتو بیش از گذشته به مخاطبان معرفی شود.
در شرایطی که مسئولان کردستان از آغاز روند پیگیری برای ثبت جهانی غار کرفتو سخن می‌گویند، برگزاری چنین رویدادی می‌تواند فرصتی برای پیوند میان میراث فرهنگی ناملموس و میراث تاریخی ملموس استان باشد؛ پیوندی که اگر با برنامه‌ریزی و مدیریت درست همراه شود، ظرفیت تبدیل شدن به یک رویداد فرهنگی و گردشگری اثرگذار را خواهد داشت.
مهرگان؛ آیینی که باید دوباره دیده شود
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان معتقد است مهرگان و نوروز دو جشن بزرگ و ریشه‌دار ایرانی هستند، اما در سال‌های اخیر سهم مهرگان از توجه عمومی کمتر از جایگاه تاریخی آن بوده است.
علی‌اکبر ورمقانی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مهرگان و نوروز هر دو از جشن‌های کهن ایرانی هستند، اما مهرگان در سال‌های گذشته آن‌گونه که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته و برگزاری این جشن در غار کرفتو می‌تواند فرصتی برای بازشناسی و احیای این آیین باشد.
وی افزود: انتخاب کرفتو برای برگزاری مهرگان، تنها به برگزاری یک مراسم فرهنگی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند زمینه‌ای برای معرفی این اثر تاریخی به مردم ایران و حتی مخاطبان خارج از کشور فراهم کند.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی استان ادامه داد: کردستان از نظر داشته‌های فرهنگی و تاریخی ظرفیت‌های فراوانی دارد و غار کرفتو یکی از شاخص‌ترین این ظرفیت‌هاست که می‌تواند در معرفی چهره تاریخی و فرهنگی استان نقش مؤثری ایفا کند.
ورمقانی بر اهمیت برگزاری برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی در شرایط امروز جامعه تأکید کرد و گفت: جامعه به برنامه‌هایی نیاز دارد که علاوه بر حفظ هویت و ریشه‌های فرهنگی، زمینه ایجاد نشاط اجتماعی و افزایش مشارکت مردم را فراهم کند.
وی افزود: برگزاری جشن مهرگان در یک محوطه تاریخی می‌تواند زمینه حضور مردم، هنرمندان و فعالان فرهنگی را فراهم کرده و میان میراث گذشته و زندگی امروز ارتباط ایجاد کند.
معاون استاندار کردستان همچنین به موضوع ثبت جهانی غار کرفتو اشاره کرد و گفت: استاندار کردستان پیگیری این موضوع را در دستور کار قرار داده و برای ثبت جهانی این اثر تاریخی عزم جدی در استان شکل گرفته است.
وی خواستار همراهی دستگاه‌های اجرایی با اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و فرمانداری دیواندره شد و خاطرنشان کرد: تحقق این هدف نیازمند همکاری و هماهنگی همه مجموعه‌های مرتبط است و نمی‌توان ثبت جهانی یک اثر را صرفاً مسئولیت یک دستگاه دانست.
ورمقانی در ادامه درباره نحوه برگزاری جشن مهرگان نیز بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول تأکید کرد و گفت: مدیریت مراسم باید یکپارچه باشد و همه دستگاه‌های متولی در اجرای برنامه هماهنگ عمل کنند.
وی همچنین توجه به محیط زیست منطقه را ضروری دانست و افزود: غار کرفتو و محدوده پیرامونی آن یک ظرفیت ارزشمند طبیعی و تاریخی است و در برگزاری هرگونه رویداد باید حفاظت از محیط زیست و صیانت از شرایط موجود مورد توجه جدی قرار گیرد.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان همچنین شرایط جوی منطقه را یکی دیگر از عوامل مؤثر در زمان برگزاری مراسم عنوان کرد و گفت: زمان اجرای برنامه باید با در نظر گرفتن شرایط آب‌وهوایی منطقه تعیین شود تا برگزاری رویداد با مشکل مواجه نشود.
ورمقانی با اشاره به پیشینه غار کرفتو اظهار کرد: این اثر تاریخی به صورت دست‌کند و در چهار طبقه ایجاد شده و قدمت آن بیش از دو هزار و ۷۰۰ سال برآورد شده است؛ بنابراین برگزاری مهرگان در چنین فضایی می‌تواند اهمیت این اثر را برای افکار عمومی بیش از پیش آشکار کند.
وی یادآور شد: روند پیگیری برای ثبت جهانی غار کرفتو از ابتدای سال جاری آغاز شده و استمرار این روند نیازمند همکاری و همراهی همه دستگاه‌ها و مجموعه‌های مرتبط است.
کرفتو در کنار مهرگان؛ پیوند میراث ملموس و ناملموس
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کردستان در گفت‌وگو با خبرنگار مهر بیان کرد: جشن مهرگان قرار است با حضور مسئولان، هنرمندان و گروه‌های فرهنگی در غار کرفتو برگزار شود؛ رویدادی که فرصتی برای معرفی همزمان ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و هنری استان است.
پویا طالب‌نیا اظهار کرد: این مراسم با حضور استاندار کردستان، جمعی از مسئولان، گروه‌های هنری و فعالان فرهنگی برگزار می‌شود و تلاش شده است ظرفیت‌های فرهنگی و هنری استان در کنار معرفی غار کرفتو مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: مهرگان از آیین‌های ریشه‌دار فرهنگ ایرانی است و مفاهیمی مانند مهر، دوستی و همبستگی را در خود جای داده است؛ بنابراین برگزاری آن در یکی از محوطه‌های تاریخی شاخص کردستان می‌تواند فرصتی برای بازخوانی این مفاهیم و انتقال آنها به نسل‌های جدید باشد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کردستان ادامه داد: وقتی یک آیین فرهنگی در یک محوطه تاریخی برگزار می‌شود، مخاطب تنها با یک برنامه هنری مواجه نیست، بلکه همزمان با بخشی از تاریخ، فرهنگ و هویت آن منطقه نیز آشنا می‌شود.
طالب‌نیا با اشاره به جایگاه مهرگان در میراث فرهنگی ناملموس اظهار کرد: جشن مهرگان به صورت مشترک میان ایران و تاجیکستان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت جهانی رسیده است و همین موضوع نشان‌دهنده اهمیت این آیین در فرهنگ ایرانی و منطقه‌ای است.
وی افزود: حفظ و معرفی آیین‌هایی مانند مهرگان زمانی می‌تواند استمرار پیدا کند که از قالب روایت‌های تاریخی خارج شده و در قالب رویدادهای فرهنگی برای مردم بازآفرینی شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کردستان انتخاب غار کرفتو برای میزبانی مهرگان را دارای اهمیت دانست و گفت: این انتخاب سبب می‌شود همزمان با معرفی آیین مهرگان، ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی کرفتو نیز در کانون توجه قرار گیرد.
طالب‌نیا ادامه داد: برگزاری این رویداد می‌تواند به تقویت گردشگری فرهنگی و گردشگری رویدادمحور در استان کمک کند؛ چرا که گردشگر امروز تنها به دنبال مشاهده یک اثر تاریخی نیست، بلکه تجربه فرهنگی و حضور در یک رویداد نیز برای او اهمیت دارد.
وی درباره برنامه‌های هنری جشن مهرگان نیز اظهار کرد: گروه موسیقی «هزار تنبور» و شماری از گروه‌های هنری و بومی کردستان در این مراسم اجرای برنامه خواهند داشت.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کردستان خاطرنشان کرد: تلاش شده است برنامه به گونه‌ای طراحی شود که ظرفیت‌های فرهنگی و هنری منطقه در کنار معرفی میراث تاریخی غار کرفتو دیده شود و این دو ظرفیت در کنار یکدیگر قرار گیرند.
مهرگان؛ روایت مهر، زمین و همبستگی
در کنار نگاه مدیریتی و گردشگری به جشن مهرگان، روایت فرهنگی و تاریخی این آیین نیز بخش دیگری از اهمیت برگزاری آن در کرفتو است؛ جشنی که در روایت‌های تاریخی با مفاهیمی چون مهر، دوستی، راستی، شجاعت، عدالت و شکرگزاری پیوند خورده است.
قطب‌الدین صادقی نویسنده و هنرمند کردستانی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: برگزاری جشن مهرگان در دیواندره را می‌توان نمادی از بازگشت به ریشه‌های هزاران ساله فرهنگ ایرانی و کردی دانست؛ فرهنگی که نسل‌های مختلف در طول تاریخ بخش‌هایی از آن را حفظ و منتقل کرده‌اند.
وی افزود: مهرگان از نظر تاریخی و فرهنگی تنها یک جشن ساده نیست، بلکه آیینی است که در لایه‌های مختلف فرهنگ ایرانی ریشه دارد و می‌توان برای آن ابعاد اسطوره‌ای، آیینی و مذهبی در نظر گرفت.
این نویسنده و هنرمند کردستانی ادامه داد: در روایت‌های اسطوره‌ای، مهرگان با ایزد مهر و مفاهیمی مانند نور و سپیده‌دم ارتباط پیدا می‌کند و همین پیوند سبب شده است این جشن در فرهنگ ایرانی جایگاهی ویژه پیدا کند.
صادقی گفت: مهرگان در میان مردم نیز جایگاه خاصی داشته و در ارتباط با زمین، کشاورزی و برداشت محصول برگزار می‌شده است؛ از این منظر می‌توان آن را جشن شکرگزاری برای نعمت، محصول و برکت زمین دانست.
وی افزود: همین ارتباط با زندگی مردم باعث شده مهرگان در حافظه فرهنگی جامعه باقی بماند و تنها یک آیین مربوط به طبقات خاص یا دربارها نباشد.
صادقی با اشاره به استمرار برخی نشانه‌های فرهنگی مهر در زندگی روزمره اظهار کرد: بسیاری از نمادهایی که امروز در مناسک اجتماعی و فرهنگی دیده می‌شوند، ریشه‌هایی در باورهای کهن ایرانی دارند و مفهوم مهر و خورشید نیز در شکل‌گیری بخشی از این نمادها نقش داشته است.
وی تأکید کرد: مهرگان را باید فراتر از یک آیین تاریخی دید و آن را حامل ارزش‌هایی انسانی مانند دوستی، راستی، عدالت، شجاعت و همبستگی دانست؛ ارزش‌هایی که قابلیت ارتباط با انسان امروز را نیز دارند.
نویسنده و هنرمند کردستانی با اشاره به جایگاه مهرگان در میان اقوام و ملت‌های منطقه گفت: این جشن در بخش‌هایی از مناطق کردنشین و دیگر نقاط ایران همچنان با علاقه و شور برگزار می‌شود و همین استمرار نشان می‌دهد که آیین‌های کهن، در صورت بازتعریف درست، همچنان می‌توانند با جامعه امروز ارتباط برقرار کنند.
کرفتو؛ از پناهگاه تاریخی تا صحنه احیای یک آیین
صادقی در ادامه سخنان خود به غار کرفتو پرداخت و اظهار کرد: کرفتو تنها یک اثر تاریخی برای بازدید گردشگران نیست، بلکه محوطه‌ای است که لایه‌های مختلف تاریخی و فرهنگی را در خود جای داده و می‌تواند روایت‌های متعددی از گذشته را برای نسل امروز بازگو کند.
وی افزود: در پژوهش‌هایی که درباره نام و پیشینه کرفتو انجام شده، این نام با مفهوم پناهگاه ارتباط پیدا می‌کند و در دوره‌های مختلف تاریخی نیز از این غار به عنوان مکانی برای پناه گرفتن استفاده شده است.
این نویسنده و هنرمند کردستانی ادامه داد: قرار گرفتن غار کرفتو در چنین جایگاهی باعث شده این اثر تنها یک ساختار سنگی و معماری نباشد، بلکه بخشی از حافظه تاریخی مردمان این سرزمین را نیز با خود حمل کند.
صادقی با اشاره به جنبه‌های آیینی و تاریخی کرفتو اظهار کرد: این غار در دوره‌های مختلف کارکردهای فرهنگی و آیینی داشته و همین ویژگی، انتخاب آن برای برگزاری جشن مهرگان را معنادارتر می‌کند.
وی گفت: هنگامی که یک آیین کهن در محوطه‌ای با چنین پیشینه‌ای برگزار می‌شود، میان دو بخش از میراث فرهنگی یعنی میراث ملموس و ناملموس ارتباط ایجاد می‌شود و مخاطب می‌تواند تاریخ و فرهنگ را در کنار یکدیگر تجربه کند.
صادقی بر ضرورت توجه بیشتر به جشن‌های کهن تأکید کرد و افزود: اگر قرار است مهرگان احیا شود، این احیا نباید صرفاً به برگزاری یک مراسم محدود بماند، بلکه باید به یک جریان فرهنگی تبدیل شود که نسل جدید را با مفاهیم و ریشه‌های این آیین آشنا کند.
وی پیشنهاد کرد: مهرگان می‌تواند در آینده با رویکردی گسترده‌تر و حتی در سطح بین‌المللی معرفی شود و به عنوان نمادی از صلح، دوستی، شجاعت و صداقت مورد توجه قرار گیرد.
این نویسنده و هنرمند کردستانی خاطرنشان کرد: برگزاری جشن مهرگان در کرفتو می‌تواند فرصتی برای معرفی همزمان فرهنگ ایرانی، هویت فرهنگی کردستان و ظرفیت‌های تاریخی دیواندره باشد.
رویدادی برای پیوند گذشته و امروز
اکنون کرفتو در آستانه میزبانی جشنی قرار گرفته که ریشه‌های آن به هزاران سال پیش بازمی‌گردد؛ جشنی که یک سو به زمین و برداشت محصول پیوند دارد و سوی دیگر مفاهیمی مانند مهر، دوستی و همبستگی را نمایندگی می‌کند.
در سوی دیگر، کرفتو ایستاده است؛ غاری که در دل صخره‌های کردستان، روایت‌هایی از دوره‌های تاریخی مختلف را حفظ کرده و امروز قرار است به صحنه‌ای برای بازخوانی بخشی از فرهنگ کهن ایرانی تبدیل شود.
برگزاری مهرگان در چنین فضایی، اگر با حفاظت از محوطه تاریخی، رعایت الزامات محیط زیستی، مدیریت منسجم و استمرار برنامه‌های فرهنگی همراه شود، می‌تواند فراتر از یک مراسم مناسبتی قرار گیرد و به یکی از تجربه‌های قابل توجه گردشگری فرهنگی استان تبدیل شود.
در این میان، نگاه مسئولان استان به ثبت جهانی کرفتو و تأکید فعالان فرهنگی بر احیای مهرگان، دو مسیر را در کنار یکدیگر قرار داده است؛ مسیری که یک سوی آن حفاظت و معرفی میراث تاریخی و سوی دیگر آن احیای میراث ناملموس و آیین‌های کهن ایرانی است.
کرفتو حالا نه فقط میزبان یک جشن، بلکه در آستانه میزبانی از یک روایت تاریخی است؛ روایتی که قرار است از دل سنگ‌های چند هزار ساله عبور کند و دوباره به میان مردم بازگردد.
کد مطلب 6971588
-
جشن نخستین سال ثبت جهانی «مهرگان» در غار کرفتو برگزار شد
-
کرفتو، مظلوم ترین غار دست‌کند در ایران است
-
رجائی‌نیا: حضور تجاری خراسان‌شمالی در چین و ترکمنستان تقویت می‌شود
-
شهید سلیمانی؛ چتر وحدت بخش برای تمامی اقشار و سلیقه‌ها است
-
محمودآبادی: سیب شیروان نیازمند زنجیره ارزش است
-
قیمت نفت از مرز ۱۰۳ دلار عبور کرد
-
گفت‌وگو صمیمی مهر با خانواده شهید نیروی انتظامی سعید کورانی
-
۴۴ آمبولانس اورژانس یزد فرسوده است
-
نوبل ۲۰۲۶؛ از کنترل مغز با نور تا رصد نوترینوها و مهندسی مولکول‌ها
-
نشست «شکرانه عهد» در گیلان برگزار شد
-
فرجی: ۲ شکارچی غیرمجاز در اسفراین دستگیر شدند
-
جشنواره سیب در شیروان آغاز به کار کرد
-
«مرغ، پنیر و رب گوجه» به طرح «تورم صفر» شهرداری اضافه می‌شوند
-
اعلام شروط ایران برای پایان جنگ و توافق با عمان درباره امنیت تنگه هرمز
-
امامی راد:معلمان و شهدا دو سرمایه ماندگار کشور هستند
-
۴۵ برگزیده صنعت، معدن و تجارت یزد تجلیل شدند
-
استعدادی: صدای تولیدکننده باید در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی شنیده شود
-
دیدار سفیر پاکستان با سخنگوی وزارت امور خارجه
-
تیم امنیت ملی آمریکا راهبرد خود در قبال ایران و انصارالله را بررسی کرد
-
امنیت پایدار مرزها در گرو پیوند ناگسستنی مرزبانان و مرزنشینان است
-
آسانی می‌تواند کلید پیروزی باشد؛ دو استقلالی لیگ را جذاب می‌کنند
-
پیش‌بینی زمان پیک آنفلوانزا در ایران
-
روزنامه‌های ورزشی پنج‌شنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی پنج‌شنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح پنج‌شنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵
- لاین نوری
- بلکا
- ایمپلنت اصفهان
- دانلود کتاب
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه