تصمیم کمیته نروژی نوبل در اعطای جایزه صلح سال ۲۰۲۶ به ناوی پیلای، قاضی نامدار اهل آفریقای جنوبی، با واکنش خشمگینانه مقامات اسرائیل، لابی‌های حامی صهیونیسم و اردوگاه سیاسی دونالد ترامپ مواجه شد؛ رخدادی پرتنش که رویداد مرسوم تجلیل از حقوق بین‌الملل را به میدان کارزار داغی پیرامون جنگ غزه، پرونده‌های نسل‌کشی و جایگاه نهادهای قضایی جهانی بدل کرد و ساعاتی پس از آن، به اعمال تحریم‌های سنگین واشنگتن علیه دیوان کیفری بین‌المللی لاهه و اعتراض هم‌زمان هشت متحد غربی آمریکا انجامید.
به گزارش خبرآنلاین، نشریه نیوزویک نوشت که انتخاب ناوی پیلای، حقوقدان ۸۵ ساله و کمیسر عالی اسبق حقوق بشر سازمان ملل، که پیشینه قضاوت در دادگاه کیفری رواندا، دیوان کیفری بین‌المللی و دیوان بین‌المللی دادگستری را در کارنامه دارد، موجی از حملات لفظی دیپلماتیک را برانگیخته است.
کمیته نوبل نروژ در بیانیه خود تصریح کرد که این گزینش به پاس دهه‌ها تلاش پیلای در پیشبرد صلح و حمایت از حاکمیت قانون انجام گرفته و تاکید نمود که در برهه کنونی، نهادها و ارکان حقوق بین‌الملل زیر فشار و حملات سیاسی فزاینده‌ای قرار دارند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد با استقبال از این رویداد، جایزه صلح را ادای احترام به تمامی تلاشگران دفاع از حقوق بشر، عدالت و کرامت انسانی دانست و ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل نیز این تصمیم را ستود و شایستگی سلف خود را غیرقابل‌انکار توصیف کرد.
با این حال، برای سران تل‌آویو و حلقه‌های حامی اسرائیل، این انتخاب ضربه‌ای حیثیتی به شمار می‌رود؛ چرا که پیلای ریاست کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل پیرامون اراضی اشغالی فلسطین را بر عهده داشت که سال گذشته رسماً به این نتیجه رسید که اقدامات اسرائیل در نوار غزه مصداق بارز نسل‌کشی است؛ نتیجه‌گیری مستندی که رژیم صهیونیستی آن را ادعایی غیرواقعی خوانده بود.
پیلای در جریان سخنرانی در مجمع نورنبرگ آلمان، بار دیگر بر یافته‌های حقوقی خود پافشاری کرد و گفت: «آخرین اقدام کاری من ارائه گزارش غزه و اطلاق صریح عنوان نسل‌کشی به وقایع آنجا بود.»
هجمه تل‌آویو و لابی‌های یهودی به کمیته نوبل
مقامات اسرائیلی بلافاصله پس از اعلام نتایج اسلو به مواضع تندی روی آوردند.
دانیل مرون، سفیر اسرائیل در مقر سازمان ملل در ژنو این تصمیم را شرم‌آور خواند و کمیته نوبل را به حمایت از ترویج‌کنندگان یهودستیزی متهم ساخت.
این حملات کلامی از سوی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز در شبکه اجتماعی ایکس دنبال شد؛ وی مدعی شد که کمیته نوبل قطب‌نمای اخلاقی خود را از دست داده و ادعا کرد پیلای دوران حرفه‌ای خود را صرف توطئه‌چینی علیه دولت یهود کرده است.
هم‌زمان سازمان‌های لابی‌گری صهیونیستی در آمریکا وارد کارزار شدند؛ اتحادیه ضد افترا (ADL) مدعی شد که کمیته نوبل با این انتخاب، مشروعیت‌بخشی به شیطان‌سازی از اسرائیل را تایید کرده است.
دیده‌بان سازمان ملل (UN Watch) مستقر در ژنو نیز با ابراز بهت‌زدگی، خواستار سلب صلاحیت پیلای شد و جیم برک، مدیر مرکز سیمون ویزنتال هشدار داد که استاندارد دوگانه علیه اسرائیل اعتبار نهادهای بین‌المللی را از میان می‌برد.
در جبهه مقابل، حقوقدانان برجسته بین‌المللی از این انتخاب به عنوان پیروزی حاکمیت قانون یاد کردند؛ فیلیپ سندز، وکیل سرشناس حقوق بین‌الملل پیلای را «مشعل‌دار مستقل و بی‌باک عدالت جهانی» نامید.
تشدید فشار کاخ سفید و واکنش متحدان غربی به تحریم لاهه
اردوگاه سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا نیز هم‌راستا با تل‌آویو به این انتخاب تاخت.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در شبکه اجتماعی تروث سوشال پیامی از دیوید شون، وکیل آمریکایی بازنشر کرد که در آن کمیته نوبل را آبروباخته و پیلای را عنصری ضدآمریکایی و ضداسرائیلی معرفی کرده بود؛ پیامی که در آن به دستاوردهای ادعایی ترامپ از جمله توافقات ابراهیم و حل جنگ‌ها اشاره شده بود تا استحقاق وی برای کسب جایزه صلح برجسته شود.
اما دامنه این مناقشه به عرصه مجادلات کلامی محدود نماند و به اقدام عملی واشنگتن علیه ارکان دادرسی بین‌المللی انجامید.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا رسماً تحریم‌های جامعی را علیه دیوان کیفری بین‌المللی اعمال کرد و تهدید نمود تا زمانی که این دیوان تهدیدات خود علیه شهروندان آمریکایی را متوقف نکند، روند برچیدن آن ادامه خواهد داشت؛ اقدامی که با تشکر فوری نتانیاهو در فضای مجازی روبه‌رو شد.
توموکو آکانه، رئیس دیوان کیفری بین‌المللی این تحریم‌ها را تعرضی مستقیم به حاکمیت قانون خواند و تاکید کرد که دادگاه ماموریت خود را با استقلال کامل ادامه می‌دهد.
این اقدام تنش‌زای واشنگتن شکاف دیپلماتیک عمیقی را با شرکای غربی کلید زد؛ وزرای امور خارجه هشت کشور شامل کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن، هلند و بریتانیا با صدور بیانیه‌ای مشترک، مخالفت صریح خود را با تحریم‌های آمریکا اعلام کرده و بر حمایت همه‌جانبه خود از دیوان لاهه پای فشردند؛ تقابلی که نشان می‌دهد نوبل صلح پیلای به کانون زورآزمایی میان حامیان پاسخگویی کیفری و بانیان مصونیت قضایی در نبرد غزه بدل شده است.
۴۲/۴۲
کد مطلب 2286283
-
زلزله نوبل صلح در تل‌آویو و واشنگتن: چرا اسرائیل و آمریکا تا این حد از برگزیده شدن ناوی پیلای برآشفتند؟
-
ترامپ محدودیت‌های اعمال شده بر هواپیمایی لبنان را لغو کرد
-
موشک‌های انصارالله رویای «داووس در صحرا» را به آتش کشیدند / بحران امنیتی در ریاض پیش از نشست‌های بزرگ جهانی / بسیاری از شرکت‌کنندگان ارشد انصراف دادند
-
هشدار امنیتی جدید آمریکا: به هیچ دلیلی به ایران نروید مرزهای زمینی بسته می‌شود
-
در تبیین یک مناقشه تاریخی وتمدنی
-
پوتین درباره ایران با ترامپ گفتگو کرد/ اوشاکوف: تاکید پوتین بر پیشبرد دیپلماسی با ایران بود
-
دیپلماسی در سایه ناوهای هواپیمابر/ چالش ترامپ میان موفقیت عملیاتی و نتیجه سیاسی/ آیا تهران زیر بار چانه‌زنی اجباری می‌رود؟